भोटेकोशी बाढीको भयावह क्षति : ९०३ जनाको मृत्यु, ४ हजार २४७ अझै सम्पर्कविहीन

भोटेकोशी बाढीको भयावह क्षति : ९०३ जनाको मृत्यु, ४ हजार २४७ जना अझै सम्पर्कविहीन
काठमाडौं । रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीले ठूलो मानवीय क्षति पुर्‍याएको छ। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले सार्वजनिक गरेको २०८३ भदौ १५ गते बिहान ९ बजेसम्मको खोज, उद्धार तथा राहतसम्बन्धी अद्यावधिक विवरणअनुसार बाढीबाट हालसम्म ९०३ जनाको मृत्यु भएको छ भने करिब ४ हजार २४७ जना अझै सम्पर्कविहीन छन्।
प्राधिकरणका अनुसार बाढीपछि विभिन्न जिल्लामा फेला परेका शवमध्ये रसुवामा २४, नुवाकोटमा ९५, धादिङमा ५५, गोरखामा ६२, नवलपरासी पूर्वमा २०७, नवलपरासी पश्चिममा १५१, तनहुँमा ३७ र चितवनमा २७२ जना रहेका छन्। चितवनमा फेला परेका शव तथा अवशेषमध्ये विभिन्न मानव अंगसमेत रहेको प्राधिकरणले जनाएको छ।
४ हजार २४७ जना सम्पर्कविहीन
बाढीपछि सम्पर्कविहीन हुनेको संख्या ४ हजार २४७ पुगेको छ। प्राधिकरणका अनुसार जलविद्युत् आयोजनाबाट ९३३ जना, रसुवाबाट ८६५ जना र नुवाकोटबाट १ हजार ५५८ जना सम्पर्कविहीन छन्।
त्यस्तै, मकवानपुरबाट ६५ जना, सम्पर्कविहीन विदेशी नागरिक ५९२ जना, विदेशी पर्यटकसँग घुम्न गएका नेपाली १२७ जना, नेपाल प्रहरीका २५ जना, नेपाली सेनाका ४५ जना, सशस्त्र प्रहरी बलका १३ जना, भन्सार कार्यालयका १५ जना, अध्यागमन कार्यालयका ३ जना, लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जका ३ जना तथा क्वारेन्टाइन कार्यालयका ३ जना सम्पर्कविहीन रहेको प्राधिकरणको विवरणमा उल्लेख छ।
२६७ जना घाइते, १५६ जना डिस्चार्ज
बाढीबाट हालसम्म २६७ जना घाइते भएका छन्। तीमध्ये १५६ जना उपचारपछि डिस्चार्ज भइसकेका छन्। प्रभावित क्षेत्रमा घाइते तथा बिरामीको उपचारका लागि ६ वटा सर्जिकल मेडिकल टिम परिचालन गरिएको छ।
१० हजार ४५१ जनाको उद्धार
बाढी प्रभावित क्षेत्रमा खोज तथा उद्धारका लागि नेपाल प्रहरी, नेपाली सेना र सशस्त्र प्रहरी बलका गरी २० हजार ८१९ सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको छ।
प्राधिकरणका अनुसार नेपाल प्रहरीका ७ हजार ८९४, नेपाली सेनाका ८ हजार ७२२ र सशस्त्र प्रहरी बलका ४ हजार २०३ जना सुरक्षाकर्मी उद्धार तथा राहत कार्यमा खटिएका छन्।
हालसम्म १० हजार ४५१ जनाको उद्धार गरिएको छ। नेपाली सेनाले हवाई माध्यमबाट मात्रै २ हजार ५५२ जना विदेशी र ३ हजार ३४४ जना नेपालीको उद्धार गरेको प्राधिकरणको तथ्यपत्रमा उल्लेख छ। भदौ १४ गते हाइड्रोपावरबाट १५ जना चिनियाँ र ७ जना भारतीय नागरिकको समेत उद्धार गरिएको जनाइएको छ।
हालसम्म प्रभावित क्षेत्रमा ४११ पटक हवाई उडान गरिएको छ भने सोही दिन १७ वटा उडान सञ्चालन गरिएको प्राधिकरणले जनाएको छ।
जलविद्युत् सुरुङबाट सयौँको उद्धार
बाढीका कारण जलविद्युत् आयोजनाका सुरुङ तथा अन्य जोखिमपूर्ण स्थानमा फसेकाहरूको उद्धारलाई समेत प्राथमिकता दिइएको छ। यसअघि जलविद्युत् आयोजनाको सुरुङबाट शुक्रबार १९१ जना र शनिबार ८८ जना गरी २७९ जनाको उद्धार गरिएको थियो।
हेलिकोप्टरमार्फत उद्धार गरिएका विदेशी नागरिकको संख्या पनि उल्लेख्य रहेको प्राधिकरणले जनाएको छ।
प्रभावित क्षेत्रमा राहत सामग्री पठाइँदै
बाढी प्रभावित क्षेत्रमा राहत तथा खाद्यान्न सामग्री पुर्‍याउने कार्य पनि तीव्र पारिएको छ। प्राधिकरणका अनुसार हालसम्म ३७ ट्रक र ३५ बोलेरोमार्फत प्रभावित क्षेत्रमा खाद्य तथा गैरखाद्य राहत सामग्री पठाइएको छ। हेलिकोप्टरमार्फत समेत खाद्य तथा गैरखाद्य सामग्री प्रभावित क्षेत्रमा पुर्‍याइएको छ।
रसुवा जिल्लाका प्रभावित क्षेत्रमा स्थलगत तथा हवाई मार्गबाट खाद्य सामग्री, औषधि तथा स्वास्थ्य सामग्री पठाइएको छ भने नुवाकोटमा समेत विभिन्न सवारीसाधन तथा हेलिकोप्टरमार्फत राहत सामग्री परिचालन गरिएको छ।
प्रभावित जिल्लामा नगद राहत
नेपाल सरकारले प्रभावित जिल्लाका लागि तत्कालीन राहतस्वरूप नगदसमेत उपलब्ध गराएको छ। प्राधिकरणको तथ्यपत्रअनुसार रसुवा र नुवाकोटलाई १–१ करोड रुपैयाँ तथा धादिङलाई ५० लाख रुपैयाँ उपलब्ध गराइएको छ। साथै प्रभावित १५ पालिकालाई कुल ६ करोड ७५ लाख रुपैयाँ राहत उपलब्ध गराइएको उल्लेख छ।
शव पहिचान तथा व्यवस्थापनमा चुनौती
पहिचान खुल्न नसकेका शव विभिन्न जिल्लाका २१ वटा अस्पतालमा राखिएको प्राधिकरणले जनाएको छ। ती शवको विस्तृत विवरण प्राधिकरण तथा नेपाल प्रहरीको सम्बन्धित माध्यमबाट सार्वजनिक गरिएको छ।
बाढीको तीव्र बहावका कारण विभिन्न स्थानमा पुगेका शव तथा मानव अवशेषको पहिचान, बेपत्ताको खोजी र परिवारसँग पुनर्मिलन गराउने कार्य चुनौतीपूर्ण बनेको छ। सुरक्षा निकायले उपलब्ध स्रोतसाधन प्रयोग गर्दै खोज तथा उद्धारलाई निरन्तरता दिइरहेको छ।
भोटेकोशी बाढीबाट भएको क्षतिको पूर्ण विवरण अझै संकलनकै क्रममा रहेकाले मृतक, बेपत्ता तथा उद्धार गरिएकाको संख्या आगामी अद्यावधिकसँगै परिवर्तन हुन सक्ने प्राधिकरणले जनाएको छ।
स्रोत : राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरण (NDRRMA), २०८३ भदौ १५ गते बिहान ९:०० बजेसम्मको आधिकारिक अपडेट